Overzicht van de voor- en nadelen, zoektechnieken en functies van de database.

Wat is OpenAlex?

OpenAlex is een gratis en open database van wetenschappelijke publicaties, onderzoekers, instellingen en financiers. OpenAlex is gemaakt (en wordt beheerd) door een non-profitorganisatie, met het doel wetenschappelijke publicaties toegankelijker en transparanter te maken. 

OpenAlex indexeert meer dan 320 miljoen wetenschappelijke publicaties uit 250.000 bronnen. De database heeft een brede dekking met publicaties uit ondervertegenwoordigde regio's, zoals het mondiale zuiden, en publicaties in niet-Engelse talen. De broncode en onderliggende gegevens van de database zijn vrij toegankelijk.  

Omdat OpenAlex een van de grootste gratis beschikbare bibliografische databases is, is het de moeite waard om te checken wat er aangeboden wordt in vergelijking met commerciële databases zoals Scopus. Na je (studie)tijd bij WUR kun je OpenAlex blijven gebruiken om op de hoogte te blijven van wetenschappelijke ontwikkelingen in jouw vakgebied.

Hoe werkt OpenAlex?

OpenAlex verzamelt metadata uit duizenden institutionele databases en repositories. Daarbij worden Persistent Identifiers (PIDs) gebruikt om data van verschillende open bronnen samen te voegen.

Belangrijke bronnen zijn:

• Crossref: Zorgt voor betrouwbare metadata door DOI's toe te wijzen aan een breed scala aan academische publicaties.
• MAG (Microsoft Academic Graph): Een dataset die nog steeds de basis vormt van OpenAlex nadat Microsoft het project in 2021 stopzette.

Andere bronnen zijn ORCID, ROR, DOAJ, Unpaywall, PubMed, PubMed Central, The ISSN International Centre en Internet Archive.

Momenteel bevat OpenAlex 22 entiteiten, waarvan er hieronder enkele worden uitgelicht:

• Publicaties - tijdschriftartikelen, boeken, boekhoofdstukken, datasets, conferentieverslagen, preprints en proefschriften/proefschriften
• Auteurs - namen van degenen die de publicaties gecreëerd hebben 
• Bronnen - zoals tijdschriften, conferenties en repositories
• Instellingen - universiteiten en andere organisaties waaraan de auteurs verbonden zijn
• Onderwerpen - onderwerpen toegewezen aan publicaties
• Uitgevers: bedrijven en organisaties die publicaties uitgeven
• Financiers: organisaties die onderzoek financieren
• Geografie: locaties en talen

Voordelen van OpenAlex

OpenAlex biedt verschillende voordelen ten opzichte van commerciële databases:

• Alle data in OpenAlex is vrij en openlijk beschikbaar onder een CC0-licentie, wat betekent dat iedereen de data kan gebruiken en hergebruiken. Wees je ervan bewust dat dit alleen geldt voor de metadata (bijvoorbeeld de titel van een werk, het jaar waarin het is gepubliceerd, enz.). OpenAlex bevat overigens ook metadata van artikelen die zijn gepubliceerd in abonnementstijdschriften, waarvan de volledige tekst niet openlijk beschikbaar is.
• De gegevens zijn openlijk toegankelijk via een API. Dit stelt onderzoekers in staat om de volledige dataset gratis te gebruiken, in tegenstelling tot API's die worden uitgegeven door commerciële databases. Zoeken naar literatuur via de API is uitgebreider dan via de interface. 
• De database biedt een breder scala aan publicatietypes dan de meeste commerciële databases, zoals dissertaties, preprints, boeken, datasets, beleidsdocumenten en 'grijze literatuur'. Het aantal publicaties dat in OpenAlex is geïndexeerd is ongeveer vijf keer hoger dan in Web of Science of Scopus.
• OpenAlex indexeert een relatief hoger aandeel publicaties uit ondervertegenwoordigde regio's, zoals het mondiale Zuiden. Het indexeert ook publicaties in andere talen dan Engels.
• OpenAlex labelt individuele publicaties met onderwerpen, in plaats van ze te classificeren op basis van het tijdschrift waarin een artikel verscheen, zoals gebeurt in Scopus en Web of Science.

Beperkingen van OpenAlex

OpenAlex heeft ook tekortkomingen:

• De kwaliteit van de metadata. Met name metadata zoals institutionele affiliaties of auteursnamen zijn minder betrouwbaar dan metadata uit databases zoals Scopus of Web of Science. Ook de classificatie van documenttypes (bijv. preprint, tijdschriftartikel) is minder betrouwbaar. Dit kan de nauwkeurigheid van bibliometrische analyses beïnvloeden.
• OpenAlex bevat gegevens uit tijdschriften van twijfelachtige kwaliteit. Het platform stelt je echter wel in staat om data te filteren op betrouwbare bronnen, zoals de DOAJ.
• OpenAlex biedt full-text search binnen Open Access publicaties, wat veel irrelevante informatie kan opleveren als je in de volledige tekst zoekt. Het is echter mogelijk om alleen te zoeken in Titel & Abstract. 
• Systematisch zoeken via de interface is niet mogelijk op het niveau van een systematische zoekopdracht in Scopus of Web of Science. Het zoeken met Booleans en combineren van queries is minder geavanceerd. Je kunt beperkt wildcards gebruiken, proximity search is niet beschikbaar, en er is geen gecontroleerde woordenschat zoals in PubMed. Als je de API gebruikt, is er een uitgebreidere zoekfunctie beschikbaar. 

Bibliotheekadvies voor het gebruik van OpenAlex

OpenAlex is een uitstekende database om een breed overzicht te krijgen van literatuur over een bepaald onderwerp. Je kunt OpenAlex gebruiken om informatie te zoeken wanneer je je oriënteert op je onderwerp, net zoals je Google Scholar zou gebruiken. Het feit dat volledige tekst beschikbaar is voor veel publicaties is een voordeel als je het document snel wilt lezen.

Als je vooral op zoek bent naar 'grijze' literatuur (niet-wetenschappelijke publicaties) of wetenschappelijke publicaties in andere talen dan Engels, kan OpenAlex ook een goede bron zijn.

Voor systematisch literatuur zoeken is OpenAlex echter momenteel niet zo geschikt. Het is nog niet mogelijk om te zoeken in andere velden dan Titel,  Abstract en Volledige tekst, of om verschillende wildcards en proximity search te gebruiken als je de interface gebruikt. Je zoekgeschiedenis wordt niet automatisch opgeslagen, wat nodig is om concepten of trefwoorden eenvoudig te combineren. Voor systematische zoekopdrachten is het advies om gebruik te maken van Scopus (multidisciplinair) of een van de disciplinaire databases waar WUR Library toegang toe biedt.

Zoeken in OpenAlex

Je kunt beginnen met zoeken in het zoek veld op de homepagina openalex.org. Om alleen naar publicaties te zoeken, ga je rechtstreeks naar openalex.org/works.   

• Alle onderzoeksoutput (artikelen, boeken, preprints, enz.) die in OpenAlex zijn geïndexeerd, worden werken (works) genoemd.
• Het is aan te raden om een persoonlijk account aan te maken voordat je OpenAlex gebruikt. Hierdoor kun je zoekopdrachten opslaan, meldingen instellen en je exporten in de gaten houden.
• Je kunt zoeken naar publicaties, auteurs, instellingen of andere entiteiten. Zoeken naar Wageningen University & Research levert meer dan 125.000 werken op, die je kunt beperken op publicatiejaar, documenttype, onderwerp en meer. Je kunt een Booleaanse zoekopdracht doen (AND, OF, NOT) of een semantische, door AI aangedreven zoekopdracht uitvoeren (bètaversie).

• Gebruik dubbele aanhalingstekens ("remote sensing") om naar meerdere woorden bij elkaar (phrase) te zoeken.
• Export-opties: Je kunt de zoekresultaten downloaden in verschillende formaten (.csv, .ris, .txt) voor offline analyse of verder gebruik.
• Meldingen: stel meldingen in om een bericht te ontvangen wanneer nieuwe publicaties beschikbaar zijn die aan je zoekcriteria voldoen.

Filters

OpenAlex biedt zoek- en filtertools die vergelijkbaar zijn met andere databases. Je kunt bijvoorbeeld filteren op regio, publicatietype, periode, organisatie, enz. De geselecteerde filters worden links van de resultaten weergegeven en kunnen eenvoudig worden aangepast.

'Stemming' en wildcards

Als je werkt via de basic search in de interface is het niet mogelijk om wildcards te gebruiken, maar OpenAlex zoekt wel zelf naar woord-variaties door middels van 'stemming'. Dus als je zoekt naar 'invest' vind je ook resultaten met 'investing'. Je kunt dit uitschakelen als je wilt. In de 'Advanced search' of als je de API gebruikt, kun je wel wildcards gebruiken. 

API

Naast het zoeken door de gebruikersinterface zoals hierboven beschreven, kun je ook de API van OpenAlex gebruiken. Dit is vooral handig bij het gebruik van scripts/code om resultaten op een geautomatiseerde manier op te halen. De API biedt bredere functionaliteit dan de interface en wordt uitgebreid beschreven op hun website.

Volledige database download (Snapshot)

Voor grootschalige offline analyse kun je de volledige OpenAlex-database in één keer downloaden. De volledige OpenAlex-database is beschikbaar in twee formaten: gzip-gecomprimeerde JSON Lines en Apache Parquet. De gratis publieke snapshot wordt elk kwartaal bijgewerkt; betaalde abonnementen krijgen dagelijks vernieuwde snapshots en dagelijkse wijzigingsbestanden.

Ondersteuning

OpenAlex biedt uitgebreide ondersteuning,  technische documentatie, handleidingen en kant-en-klare bibliotheken (bijvoorbeeld voor Python en R). Webinars en tutorials zijn ook beschikbaar. Als je vragen hebt over hoe je OpenAlex kunt gebruiken, neem dan contact op met de Library.