Informatie over copyright en foto's & audiovisuele werken

Inleiding

Bijna alle afbeeldingen die je vindt op het internet zijn auteursrechtelijk beschermd. Het lijkt makkelijk om een afbeelding, gevonden op het internet, gewoon te gebruiken, maar zorg dat je goed oplet wanneer je dit doet, zodat je geen auteursrecht schendt. Dit kennisartikel helpt je met verantwoord hergebruik van foto's en ander audiovisueel werk.

Mag ik afbeeldingen en ander audiovisueel werk hergebruiken in mijn werk?

Over het algemeen, dien je alles dat een creatief aspect bevat (e.g., foto's, tekeningen, infographics, strips, etc.) als auteursrechtelijk beschermd te beschouwen. Ook als dit werk vrij beschikbaar is op het internet.

Maar je kunt alsnog andermans audiovisueel werk hergebruiken in je eigen werk op vier manieren: citeren, linken (of embedden), via een licentie of met de Easy Access-overeenkomst.

• Net als tekst mag je afbeeldingen, kunst, foto's, video's en audiofragmenten citeren. Onthoud dat citeren alleen kan wanneer je het werk functioneel gebruikt (niet decoratief) en je goed refereert naar de bron. Hierbij maak je gebruikt van het zogeheten “citaatrecht”.
• Afbeeldingen linken of embedden kan ook zonder problemen, zolang het materiaal waar je naar linkt daar legaal staat. Linken of embedden is in principe enkel verwijzen naar de bron, in plaats van het werk herpubliceren.
• Als je een afbeelding wilt gebruiken ter decoratie in je presentatie/op de kaft van je research report of thesis, dan heb je hier toestemming voor nodig van de auteursrechthouder. Tenzij het werk in het publieke domein zit. Deze toestemming kan je rechtstreeks aanvragen bij de auteursrechthouder of deze kunnen ze vooraf al geven via een Creative Commons licentie. Het kan zijn dat voorwaarden van de licentie sommige vormen van hergebruikt inperkt. Vergeet niet correct naar de bron te refereren, zelfs als je een licentie gebruikt.
• Afbeeldingen mogen beperkt gebruikt worden voor educatieve doeleinden, zoals in readers of op Brightspace. Beperkt hergebruikt hiervoor kan gedaan worden via de Easy Access-overeenkomst.

De persoon die een auteursrechtelijk beschermd werk herpubliceert, is verantwoordelijk voor mogelijke auteursrechtschendingen. Als je niet kan aantonen dat je toestemming hebt om een auteursrechtelijk beschermd audiovisueel werk te hergebruiken, bijvoorbeeld middels een licentie, schend je mogelijk het auteursrecht en ben je verantwoordelijk voor eventuele schadeclaims. 

Mag ik materialen gebruiken waarop personen worden afgebeeld?

Ja, je mag foto's of ander audiovisueel materiaal die personen weergeven gebruiken. Echter worden alle afbeeldingen waar een levend persoon op staat als persoonsgegevens beschouwd en moet gebruik dus voldoen aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en WUR's beleid betreft persoonsgegevens. Elk persoon heeft het recht toestemming (mits dat nodig was) voor het gebruik van een afbeelding dat hen weergeeft op een later moment in te trekken. Ook mag ieder persoon bezwaar maken tegen hergebruik van hun persoonsgegevens.

WUR heeft beleid betreft het verwerken van audiovisuele werken van evenementen (e.g. fotografie of opnames van aanwezigen). Neem contact op met je privacy officer voor meer informatie.

Wat zijn portretrechten?

De Nederlandse Auteurswet bevat ook regelgeving omtrent het gebruik van portretten. De fotograaf heeft het auteursrecht op het portret. De persoon die de opdracht voor het maken van het portret heeft gegeven, heeft het recht bezwaar aan te tekenen tegen het publiekelijk delen van de foto met hun gelijkenis.

Wanneer de geportretteerde persoon niet de opdrachtgever van het portret is, kan deze nog steeds bezwaar aantekenen tegen het publiek delen van het portret, mits deze persoon een aanmerkelijk belang heeft. Een voorbeeld van een dergelijk aanmerkelijk belang is een integriteitsschending van persoonsgegevens, of impact op de mogelijkheid om het gebruik van het portret te verkopen.

Mag ik een audiovisueel werk tijdens een college gebruiken?

Ja, het is toegestaan audiovisueel materiaal te laten zien tijdens colleges met een educatief doel. Hiervoor is geen voorafgaande toestemming of betaling van een vergoeding nodig. Daarbij is meer toegestaan dan bijvoorbeeld op Brightspace, vanwege de onderwijsexceptie in de Nederlandse wet. Let op, dit is alleen van toepassing op fysieke colleges. Wanneer je een opname, presentatie of ander soort bestand op Brightspace zet, gelden de normale beperkingen zoals onder andere de Easy Access-overeenkomst.

Waar kan ik vrij te gebruiken afbeeldingen vinden?

Als een medewerker van WUR heb je toegang tot het WUR Brand Portal. In dit portaal kun je afbeeldingen zoeken, waarbij je kunt filteren op vrij te gebruiken afbeeldingen. Ook kun je een afbeelding openen en controleren of het vrij gebruikt kan worden of dat het gebruik beperkt is.

Daarnaast kun je gebruik maken van meerdere legitieme websites die vrij te gebruiken afbeeldingen delen, zoals Pixabay of Unsplash. Meer websites worden genoemd in het kennisartikel over zoeken naar open materialen.

Mocht je in de bovengenoemde bronnen geen geschikte afbeelding kunnen vinden, dan kun je als medewerker het Shutterstock abonnement van Communicatieservices gebruiken. Neem contact op met traffic@wur.nl voor de mogelijkheden en kosten.

Vragen en ondersteuning

Heb je vragen over auteursrecht, of behoefte aan persoonlijke ondersteuning? Neem dan contact op met ons door een e-mail te sturen naar het Copyright Information Point.