Dit artikel geeft uitleg over verschillende aspecten van het auteursrecht waar je rekening mee moet houden bij het publiceren.

Introductie

Uitgevers kunnen je vragen om je auteursrecht over te dragen of vragen vergoedingen wanneer je auteursrechtelijk beschermd materiaal in jouw werk wilt gebruiken. Hier vind je informatie over wat je moet doen als je wordt benaderd door uitgevers of organisaties zoals het Copyright Clearance Center of Rightslink, en waar je rekening mee moet houden als je je onderzoeksresultaten gaat publiceren.

Wat moet ik doen als mij wordt gevraagd mijn auteursrechten over te dragen aan een uitgever?

Op het moment dat je je artikel indient, kan de uitgever je vragen om je auteursrechten aan hen over te dragen. Dit is een veelvoorkomend verzoek. Overdracht van auteursrechten is echter niet altijd gerechtvaardigd. Als je vragen hebt over de formulieren die je moet invullen, neem dan contact op met het Copyright Information Point of met de juristen van je Science Group.

Als je van plan bent onderzoek te publiceren dat vanaf januari 2021 wordt gefinancierd door funders die Plan S hebben geïmplementeerd, zorg dan dat je je aan hun regelgeving houdt. Als je je artikel publiceert in een tijdschrift dat niet Open Access is, kun je mogelijk toch je rechten behouden door de auteursversie (Author Accepted Manuscript) te publiceren onder een CC BY-licentie via de Rights Retention Strategy. Je mag onderhandelen over het behoud van het auteursrecht of het recht om je werk te gebruiken voor verder onderzoek en onderwijs, evenals het recht om het artikel later als hoofdstuk in je proefschrift te publiceren. Je kunt gebruik maken van het modelcontract dat door de Nederlandse Universiteiten is ontwikkeld (‘licence to publish’).

Hoe vul ik een "standaardlicentie" of een "publicatieovereenkomst" formulier van een uitgever in?

Het tekenen van deze formulieren betekent dat je een overeenkomst hebt gesloten met de uitgever. In de overeenkomst geef je de uitgever toestemming om het artikel te publiceren onder de voorwaarden die in het formulier staan vermeld. Hoe je het formulier invult, hangt voor een groot deel af van de afspraken die zijn gemaakt over de publicatie van je werk, bijvoorbeeld in een onderzoeksovereenkomst met een opdrachtgever of een in PhD-contract.

In het algemeen geldt dat het auteursrecht op een publicatie die door een medewerker van WUR is geschreven in het kader van zijn of haar normale werkzaamheden, berust bij WUR. Als je wilt vermelden wie de eigenaar is van de WUR publicatie, kun je dat als volgt weergeven: "Ik ben een auteur en heb in mijn dienstverband bijgedragen aan dit artikel. Mijn werkgever is eigenaar van de publicatie en heeft alle of een deel van de auteursrechten." Wageningen University is een “non-US / non-UK government entity” en Stichting Wageningen Research is een “private” or “non-government entity”.

De juridische afdeling van je kenniseenheid kan je helpen bij het invullen van de uitgeversovereenkomsten. Zij kunnen je ook helpen bij het kiezen van de meest geschikte Creative Commons-licentie voor je publicatie, indien van toepassing.

Wat is het Copyright Clearance Center?

Copyright Clearance Center (CCC) is een bedrijf gevestigd in de VS. Het biedt collectieve auteursrechtlicentiediensten aan door op te treden als agent tussen academische uitgevers en instellingen of auteurs. Wanneer je een manuscript indient bij een tijdschrift, kun je door CCC op de hoogte worden gesteld dat je moet betalen voor het gebruik van een figuur of tekst. Om deze vergoeding te betalen, kan je worden gevraagd om een RightsLink-account aan te maken.

Wat moet ik doen als ik word gevraagd om te betalen voor het gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal door organisaties zoals het Copyright Clearance Center (CCC)/RightsLink?

Wanneer je een manuscript indient bij een tijdschrift, kan je worden gevraagd om te betalen voor het gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal in je manuscript, bijvoorbeeld een figuur. Over het algemeen hoef je deze vergoeding niet te betalen omdat je citaatrecht hebt. Wanneer je wordt gevraagd om te betalen, moet je het tijdschrift schrijven en uitleggen dat je het recht hebt om te citeren en niet hoeft te betalen voor het gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal. Heb je vragen hierover, neem dan contact op met de juridische medewerkers van je Science Group.

Heeft WUR Library een RightsLink-account?

Wanneer het Copyright Clearance Center contact met je opneemt, heb je soms een RightsLink-account nodig om een vergoeding te betalen. Volgens de Nederlandse auteurswet hoef je geen vergoeding te betalen voor het citeren van auteursrechtelijk beschermd materiaal in je publicatie. Als je toch moet inloggen bij RightsLink, moet je eerst een account aanmaken. WUR Library heeft geen RightsLink-account. Als je nog vragen hebt over RightsLink, neem dan contact op met de juridische medewerkers van je Science Group.

Wat moet ik doen als het Copyright Clearance Center of iemand anders toestemming vraagt voor het gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal van WUR-auteurs?

Aan WUR-auteurs kan toestemming worden gevraagd voor het gebruik van hun publicaties. De aanvrager kan het Copyright Clearance Center of een andere organisatie of persoon zijn. Als je een verzoek ontvangt, neem dan contact op met de juridisch adviseurs van je Science Group.

Heeft WUR een Open Access Policy voor het publiceren van artikelen in tijdschriften?

WUR heeft een Open Access beleid, dat in oktober 2020 door het College van Bestuur is geüpdatet. Open Access publiceren is vereist voor (a) peer-reviewed artikelen als je een corresponding author van WUR bent, (b) conference proceedings en (c) proefschriften. In alle andere situaties wordt Open Access publiceren aangemoedigd. Meer informatie over het Open Access beleid van WUR vind je hier. Je kunt de publicatie gratis openbaar maken via een van de Open Access publicatieroutes.

Wat is het Taverne Amendement en hoe werkt het?

Het Taverne Amendement is vastgelegd in artikel 25fa van de Auteurswet. Deze wijziging biedt onderzoekers in dienst van Nederlandse instellingen de mogelijkheid om korte wetenschappelijke werken (bijvoorbeeld wetenschappelijke artikelen, boekhoofdstukken in een bewerkte collectie of congrespublicaties) openbaar te maken binnen een redelijke termijn na de eerste (online) publicatie. Dit staat los van eventuele beperkende richtlijnen van uitgevers, maar moet wel een verwijzing bevatten naar de originele bron van het werk. Taverne biedt dus een gemakkelijke manier om ‘gesloten’ werk toch openbaar te maken.

Voor WR auteurs en co-authors

Voor WR-auteurs geldt de Taverne opt-in regeling & workflow. Als je publicaties aan de voorwaarden voldoen, kun je WUR Library toestemming geven om je korte wetenschappelijke werk Open Access te delen zes maanden na de eerste publicatie (online of in print) van het werk. Je kunt dit formulier gebruiken om een machtiging te geven of in te trekken. 

Voor WU auteurs en co-authors

Per 1 januari 2024 wordt kort wetenschappelijk werk van WU-auteurs standaard Open Access gemaakt, zes maanden na de eerste (online) publicatie en onder vermelding van de originele bron. Zie dit document voor de Taverne opt-out regeling (eerst inloggen). Deze regeling is van toepassing op alle korte wetenschappelijke werken die na 1 januari 2023 zijn gepubliceerd. WUR Library informeert je per e-mail wanneer een van je publicaties Open Access wordt gemaakt. Je hebt het recht om je af te melden of een of meer van je werken uit te sluiten van de Taverneregeling.

Heeft WUR specifieke richtlijnen voor auteurschap en citaties in publicaties?

In 2020 heeft WUR haar richtlijnen over auteurschap, affiliaties en citaties herzien. De richtlijnen zijn gebaseerd op het rapporteren van resultaten en assessment en peer review zoals uiteengezet in de Nederlandse Gedragscode Wetenschappelijke Integriteit (2018).

Heeft WUR een beleid voor het publiceren van proefschriften?

Volgens het WUR Open Access beleid moeten proefschriften Open Access worden gepubliceerd. Een thesis kan echter voor 1 jaar onder embargo gezet worden als de hoofdstukken in de thesis nog niet zijn gepubliceerd. Indien nodig kan het embargo worden verlengd. Een embargo kan ook worden toegepast bij bijzonder belang, zoals commerciële belang in het geval van een octrooiaanvraag. Wil je een embargo op je thesis, stuur dan een mailtje naar media.library@wur.nl. Let op: Een embargo wordt niet automatisch op je thesis gezet; je moet deze zelf aanvragen. Meer informatie over hoe WUR Library support voor PhD kandidaten vind je hier. Meer informatie over de procedure vind je op de Pagina voor het indienen van proefschriften.

Heeft WUR een beleid voor het publiceren van MSc scripties?

WUR wil alle master scripties met een 6 of hoger openbaar maken. Deze komen online in de MSc thesis online database. In sommige gevallen mag WUR een scriptie niet openbaar maken, ook al heeft deze een eindcijfer van 6 of hoger. In dit geval moet op het beoordelingsformulier van de scriptie worden uitgelegd waarom deze niet openbaar beschikbaar is en voor hoe lang.

In de scriptieovereenkomst of het beoordelingsformulier voor de scriptie moet staan of de scriptie wel of niet Open Access beschikbaar mag worden gemaakt de WUR repository. WUR is momenteel bezig met het herzien van haar beleid voor het publiceren van MSc-scripties.

Welke auteursrechtlicentie moet ik kiezen voor WUR-rapporten?

WUR heeft richtlijnen ontwikkeld voor auteursrechtlicenties voor WUR-rapporten. De aanbevolen keuze is CC BY-NC-ND. Indien anders overeengekomen, zijn andere auteursrechtelijke keuzes ook toegestaan. Er is een flowchart beschikbaar om je te helpen de juiste licentie te kiezen voor je WUR-rapport.

Moet ik rekening houden met het auteursrecht bij het publiceren van een dataset?

Ja, WUR bezit het auteursrecht op alle datasets die door haar medewerkers worden gemaakt. Daarnaast kunnen de auteursrechten van studenten en niet-WUR-promovendi worden overgedragen aan WUR als onderdeel van een overeenkomst. Het WUR-beleid voor onderzoeksdata vereist dat alle onderzoeksdata voor een wetenschappelijke publicatie minimaal 10 jaar beschikbaar moeten zijn. Uitgevers kunnen je ook vragen om je dataset te publiceren. Hier vind je meer informatie over Research Data Management en het publiceren van een dataset. Het Nederlandse auteursrecht staat niet altijd toe dat je je dataset openlijk deelt. Als je dataset auteursrechtelijk beschermd materiaal bevat of als de database zelf auteursrechtelijk beschermd is, heb je schriftelijke toestemming nodig van de auteursrechthebbende om deze gegevens te publiceren. Zie onze pagina over Auteursrecht en Onderzoeksdata voor meer informatie.

Moet ik rekening houden met het auteursrecht bij het publiceren van een niet-peer-reviewed publicatie?

Ja, WUR heeft in principe het auteursrecht op alle publicaties die door haar medewerkers worden geschreven. Verder kan in het projectcontract of het financieringsbeleid worden bepaald dat een derde partij (en niet WUR) het auteursrecht heeft. Alleen de auteursrechthebbende heeft het recht om het werk uit te drukken, openbaar te maken, te kopiëren of te hergebruiken. Toch moeten onderzoekers veel auteursrechtelijke beslissingen nemen, bijvoorbeeld: moet ik iets over auteursrecht vermelden in een disclaimer, kan ik mijn presentatie altijd met de wereld delen via een repository enz.

Als je een niet-peer-reviewed publicatie wilt publiceren en deze met de wereld wilt delen, check dan het volgende:

1. Bepaal wie het auteursrecht bezit. In de meeste gevallen is dit niet de onderzoeker (zie het kennisartikel over Eigenaarschap & licenties).
2. Bepaal of je de publicatie mag publiceren en delen in een repository. Controleer het projectcontract, het financieringsbeleid, of vraag het aan de projectleider, de juridische afdeling van je Science Group of de directeur van de onderzoeksgroep.
3. Bepaal welke informatie je wilt opnemen in de disclaimer van de publicatie. Als je de publicatie mag publiceren en delen, heb je de volgende drie opties voor disclaimers:

1. • Geef geen informatie over auteursrecht: de publicatie is nog steeds auteursrechtelijk beschermd en mensen mogen je publicatie niet zonder toestemming kopiëren of publiceren. Er zijn echter verschillende uitzonderingen. Zo is citeren toegestaan, maar ook privégebruik van je werk, of het gebruik van delen van het werk in het onderwijs.
   • Vermeld "all rights reserved” (alle rechten voorbehouden) en wie de auteursrechten bezit: de publicatie is nog steeds auteursrechtelijk beschermd en mensen mogen je publicatie niet zonder toestemming kopiëren of publiceren. Er zijn echter verschillende uitzonderingen. Zo mag er geciteerd worden, maar ook privégebruik van je werk, of het gebruik van delen van het werk in het onderwijs.
   • Vermeld wie het auteursrecht heeft en neem een algemene licentie op die reproductie en (her)publicatie van je werk door derden mogelijk maakt.
     • Dit kan door middel van een CC-licentie.
     • Dit kan door een eigen licentie te schrijven.

Mag ik na het publiceren van mijn proefschrift een hoofdstuk als tijdschriftartikel publiceren?

Als je manuscripten (hoofdstukken van je proefschrift) indient bij een tijdschrift nadat je proefschrift is ingediend en openbaar is gemaakt via proefschriften van Wageningen University & Research, leg dan aan de uitgever uit dat het manuscript is gebaseerd op jouw proefschrift. Je kunt dit doen in de brief naar de editor of in de acknowledgements.

Als je de uitgever niet van te voren inlicht dat je manuscript is gebaseerd op een proefschrift, kan het gebeuren dat je manuscript niet wordt geaccepteerd vanwege plagiaat. Neem in dat geval contact op met de uitgever en leg je situatie uit. Als je hulp nodig hebt, neem dan contact op met de juridische adviseurs van je leerstoelgroep.

Een andere optie is om je proefschrift onder een embargo te plaatsen voordat je je manuscripten hebt ingediend voor publicatie. Je kunt hiervoor een e-mail sturen naar media.library@wur.nl. Tijdens het embargo van 1 jaar is je thesis niet online beschikbaar en verschijnt deze niet in plagiaatdetectiesoftware. Het embargo kan verlengd worden indien nodig.

Mag ik mijn tijdschriftartikel rechtstreeks opnemen in mijn proefschrift?

Als je een tijdschriftartikel indient, kun je worden gevraagd je auteursrecht over te dragen aan de uitgever. Als je al je rechten moet overdragen, is het belangrijk dat je het recht behoudt om dit artikel als hoofdstuk in je proefschrift te publiceren, of het recht om dit artikel in het onderwijs te gebruiken. Als je dit niet met het tijdschrift hebt geregeld tijdens het indienen van het artikel, hangt het van het tijdschrift af of je het artikel ook als hoofdstuk mag publiceren in je proefschrift. Check de copyrightverklaring van de uitgever of het contract dat je hebt ondertekend om te zien of je het artikel in je proefschrift mag publiceren. In sommige gevallen kun je de post-print- of pre-print-versie van je artikel in je proefschrift publiceren. Op de website van Open Policy Finder (voorheen SHERPA/RoMEO) kun je dit checken. 

Ik heb per ongeluk een manuscript ingediend bij een rooftijdschrift (predatory journal), wat moet ik doen?

Als je per ongeluk je manuscript hebt ingediend bij een rooftijdschrift (predatory journal) en je artikel wordt online gepubliceerd, kan dit slecht zijn voor je reputatie en kun je mogelijk je artikel niet meer publiceren in een legitiem tijdschrift. In dat geval is het belangrijk dat je zo snel mogelijk contact opneemt met de uitgever om te eisen dat deze de publicatie terugtrekt. De juridisch adviseurs van je Science Group kunnen je helpen met onverwachte facturen, afwijzing van je verzoek, of kosten voor het terugtrekken. Daarnaast kunnen zij helpen in het contact met de roofuitgever. Als je niet weet waar je moet beginnen, stuur dan een e-mail naar het CIP en wij zullen je adviseren over de beste aanpak en je doorverwijzen naar de juiste contactpersoon. WUR Library heeft een informatieblad samengesteld met een uitgebreid overzicht om een rooftijdschrift/uitgever te herkennen.

Als je artikel is gepubliceerd door een rooftijdschrift terwijl het al eerder is gepubliceerd in een legitiem tijdschrift, lees dan de volgende vraag.

Wat moet ik doen als een roofuitgever (predatory publisher) een artikel publiceert dat al eerder is gepubliceerd?

Het kan gebeuren dat een roofuitgever een artikel van jou opnieuw publiceert. Dit kan legitiem zijn als je artikel was gepubliceerd met een Open Access-licentie en aan alle licentievoorwaarden wordt voldaan. Opnieuw publiceren kan echter ook onwettig zijn. Als dat het geval is, neem dan contact op met de oorspronkelijke uitgever om verdere stappen te bespreken, zoals het eisen van de terugtrekking van de gekopieerde publicatie. Als je hulp nodig hebt, neem dan contact op met het CIP. Wij adviseren je over de vervolgstappen en kunnen helpen met het contact met de roofuitgever. Als je advies nodig hebt over mogelijke schade aan je reputatie, neem dan contact op met de juridisch adviseurs van je Science Group.

Vragen & ondersteuning

Heb je vragen over deze dienst of wil je persoonlijke ondersteuning? Neem gerust contact op met ons. Je kunt een mailtje sturen naar copyright@wur.nl.